5 sai lầm khiến ly cà phê mỗi sáng mất ngon mà nhiều người vẫn mắc phải

Có những buổi sáng, các bạn mở một gói cà phê thơm, cẩn thận cho vào phin, châm nước nóng và chờ từng giọt cà phê rơi xuống. Mọi thứ tưởng như vẫn giống hôm qua, nhưng khi uống lại thấy có gì đó không đúng: hôm nay cà phê hơi nhạt, hôm khác lại đắng gắt, đôi lúc chua hơn bình thường hoặc đơn giản là không còn thơm như lúc mới mở túi.

Nhiều người nghĩ nguyên nhân chắc nằm ở chất lượng cà phê. Nhưng trên thực tế, một gói cà phê tốt vẫn có thể cho ra một ly chưa ngon nếu cách bảo quản, độ xay, nhiệt độ nước hay tỉ lệ pha chưa phù hợp.

Cà phê là một thức uống khá “nhạy cảm”. Chỉ cần thay đổi một vài yếu tố nhỏ trong quá trình pha, hương vị cuối cùng đã có thể khác biệt rõ rệt. Vì vậy, trước khi vội đổi sang một loại cà phê khác, hãy thử kiểm tra xem các bạn có đang mắc một trong 5 sai lầm rất phổ biến dưới đây hay không.

1. Để cà phê quá lâu sau khi xay nhưng vẫn mong giữ nguyên hương vị

Mùi thơm mạnh nhất khi vừa mở gói cà phê thường khiến chúng ta rất dễ chịu. Nhưng vài tuần sau, dù vẫn cùng gói đó, hương thơm có thể trở nên nhẹ hơn đáng kể.

Điều này hoàn toàn có cơ sở khoa học.

Cà phê rang chứa nhiều hợp chất hương dễ bay hơi. Sau khi rang, chúng dần thay đổi theo thời gian do quá trình thoát khí và các phản ứng như oxy hóa. Một nghiên cứu về bảo quản cà phê Arabica cho thấy người tiêu dùng có thể nhận thấy sự khác biệt về hương thơm giữa cà phê mới rang và cà phê đã được lưu trữ; những thay đổi trong các hợp chất bay hơi cũng đi cùng với cảm nhận về độ “tươi” của cà phê.

Khi cà phê đã được xay, quá trình này càng đáng chú ý vì diện tích tiếp xúc với không khí tăng lên rất nhiều. Đó là lý do một gói cà phê xay sẵn để lâu có thể vẫn còn vị đắng và màu sắc quen thuộc nhưng phần hương thơm tinh tế, hậu vị và cảm giác tươi mới đã giảm.

Một sai lầm thường gặp là mua túi quá lớn rồi mở ra đóng vào mỗi ngày, sau đó để ngay cạnh bếp, nơi có nhiệt và độ ẩm cao. Những điều tưởng chừng nhỏ này đều không có lợi cho việc giữ hương.

Nếu uống cà phê tại nhà, các bạn nên mua lượng vừa với tốc độ sử dụng, đóng kín túi ngay sau khi lấy cà phê và bảo quản ở nơi khô, mát, tránh ánh nắng trực tiếp và mùi mạnh từ thực phẩm.

Quan trọng hơn, nếu có thể, hãy ưu tiên cà phê được xay gần thời điểm sử dụng thay vì những sản phẩm đã được xay và lưu kho quá lâu.

2. Dùng sai độ xay – lỗi nhỏ nhưng có thể thay đổi cả ly cà phê

Nếu chỉ nhớ một yếu tố kỹ thuật trong bài viết này, chúng tôi muốn các bạn nhớ đến độ xay.

Cà phê xay càng nhỏ thì diện tích tiếp xúc với nước càng lớn. Nước có thể lấy các chất hòa tan từ bột cà phê nhanh hơn. Ngược lại, khi bột quá thô, quá trình chiết xuất diễn ra chậm hơn.

Nghiên cứu về quá trình pha cà phê cũng cho thấy khi giảm kích thước hạt xay, tốc độ và hiệu suất chiết xuất có xu hướng tăng.Với espresso, kích thước hạt cũng được chứng minh có ảnh hưởng đáng kể đến động học chiết xuất.

Vì vậy, không tồn tại một mức xay phù hợp cho tất cả các cách pha.

Với cà phê phin, nếu bột quá thô, nước dễ đi qua nhanh. Cà phê chưa kịp chiết xuất đủ đã chảy xuống ly, khiến vị mỏng, thiếu body và đôi khi có cảm giác chua. Nếu xay quá mịn, nước lại khó đi qua, phin nhỏ quá chậm và dễ tạo ra ly cà phê nặng vị, đắng hoặc khô miệng.

Với máy espresso, cà phê cần được xay mịn hơn rất nhiều so với phin. Chỉ cần thay đổi độ xay một chút, thời gian chiết xuất có thể thay đổi rõ rệt. Shot espresso chảy quá nhanh thường mỏng và thiếu cân bằng; chảy quá chậm lại có thể trở nên nặng và đắng.

Đây cũng là lý do một gói cà phê ghi đơn giản “xay sẵn” chưa chắc đã phù hợp với thiết bị mà các bạn đang sử dụng.

Khi mua cà phê, hãy nói rõ mình pha phin, pha máy hay sử dụng phương pháp khác. Chỉ riêng việc chọn đúng độ xay cũng có thể giúp ly cà phê tại nhà cải thiện rất nhiều.

3. Nghĩ rằng nước càng sôi thì cà phê càng ngon

“Pha cà phê thì phải dùng nước thật sôi” là thói quen khá phổ biến.

Nhiệt độ quả thực ảnh hưởng đến tốc độ chiết xuất: nước nóng hơn có thể giúp các hợp chất hòa tan được lấy ra nhanh hơn. Specialty Coffee Association cũng xem nhiệt độ nước là một trong những biến số quan trọng trong quá trình pha. Tuy nhiên, nghiên cứu phối hợp với UC Davis Coffee Center cho thấy khi độ mạnh và mức chiết xuất cuối cùng được giữ tương đương, ảnh hưởng riêng của nhiệt độ đến cảm nhận hương vị có thể nhỏ hơn chúng ta vẫn tưởng. Điều đáng chú ý hơn là nhiệt độ tác động đến tốc độ mà cà phê được chiết xuất.

Nói đơn giản: nhiệt độ quan trọng, nhưng không phải cứ nóng hơn là ngon hơn.

Nước quá nguội kết hợp với thời gian pha ngắn hoặc cỡ xay không phù hợp có thể khiến cà phê chưa được chiết xuất đủ, cho cảm giác nhạt hoặc chua. Ngược lại, dùng nước rất nóng trong một công thức vốn đã xay quá mịn và pha quá lâu có thể đẩy ly cà phê về phía đắng, nặng vị.

Với cà phê pha nóng tại nhà, khoảng nhiệt gần 90°C trở lên thường là một điểm tham khảo hữu ích. SCA cũng sử dụng các tiêu chí quanh vùng nhiệt độ này trong những tiêu chuẩn và nghiên cứu về brewing. Các bạn không nhất thiết phải mua nhiệt kế ngay lập tức. Một cách đơn giản là sau khi nước vừa sôi, để nước dịu lại một chút rồi bắt đầu pha thay vì để ấm quá lâu.

Với phin, bước làm ướt đều bột cà phê trước khi châm lượng nước còn lại cũng giúp quá trình pha ổn định hơn.

4. Pha hoàn toàn bằng cảm giác nhưng mong mỗi ngày đều có cùng một hương vị

Một muỗng hôm nay và một muỗng ngày mai có thể không giống nhau.

Đây là nguyên nhân khiến nhiều người gặp tình trạng rất quen: cùng một gói cà phê, cùng một chiếc phin, hôm nay uống rất ngon nhưng ngày mai lại nhạt hơn hẳn.

Lượng cà phê, lượng nước và thời gian chiết xuất đều ảnh hưởng đến độ mạnh của ly cuối cùng. Ngay cả trong tiêu chuẩn thử nghiệm máy pha gia đình, SCA cũng quy định một tỉ lệ cà phê với nước cụ thể để giữ kết quả nhất quán, chẳng hạn mức tham chiếu 55 gram cà phê trên mỗi lít nước trong quy trình đánh giá brewer.

Điều đó không có nghĩa các bạn phải áp dụng đúng con số này cho phin Việt Nam. Điểm đáng học hỏi là sự nhất quán.

Nếu hôm nay dùng 20 gram cà phê nhưng ngày mai dùng 30 gram, trong khi lượng nước vẫn tương đương, ly cà phê chắc chắn sẽ khác. Tương tự, nếu một lần uống đen đá và lần khác pha nhiều sữa đặc nhưng vẫn dùng đúng công thức cũ, cảm nhận về độ đậm cũng thay đổi.

Các bạn không cần biến buổi sáng thành một buổi thực hành phòng thí nghiệm. Nhưng một chiếc cân nhỏ hoặc một chiếc muỗng định lượng cố định có thể rất hữu ích.

Hãy bắt đầu bằng một công thức, uống thử, rồi điều chỉnh từng yếu tố một. Nếu quá nhạt, có thể tăng lượng cà phê hoặc xem lại độ xay. Nếu quá đậm, giảm lượng bột hoặc tăng lượng nước. Khi tìm được công thức hợp gu, hãy ghi nhớ nó.

Đó chính là cách các quán cà phê tạo ra sự ổn định: không hoàn toàn dựa vào cảm giác.

5. Dùng một loại cà phê và một công thức cho mọi kiểu uống

Đây có lẽ là sai lầm ít được nhắc đến nhất.

Một loại cà phê rất ngon khi pha đen chưa chắc giữ được hương vị tốt khi thêm nhiều sữa và đá. Một loại Arabica thơm, thanh có thể rất thú vị khi uống espresso hoặc americano nhưng lại trở nên nhẹ nếu các bạn muốn một ly sữa đá đậm theo gu Việt.

Ngược lại, Robusta có body dày, vị mạnh và caffeine cao hơn Arabica thường tạo nền tốt cho cà phê phin, đen đá và sữa đá. Arabica lại đóng góp nhiều hương thơm và độ thanh. Khi phối trộn hợp lý, hai loại hạt có thể bổ sung cho nhau thay vì phải chọn một và loại bỏ hoàn toàn loại còn lại.

Mức rang cũng cần phù hợp với cách pha. Rang vừa có thể giữ nhiều nét hương tự nhiên hơn, trong khi rang vừa đậm hoặc đậm thường tạo cảm giác body và vị rang rõ hơn. Cà phê pha máy với sữa cũng thường cần đủ lực để hương cà phê không biến mất sau lớp sữa.

Vì vậy, câu hỏi nên đặt ra không chỉ là “cà phê này ngon không?”, mà còn là:

“Cà phê này có phù hợp với cách tôi uống mỗi sáng không?”

Đó là hai câu hỏi rất khác nhau.

Một ly cà phê ngon đôi khi chỉ cần sửa vài chi tiết nhỏ

Nếu ly cà phê sáng nay chưa ngon, đừng vội đổ lỗi cho chiếc phin hay nghĩ rằng phải mua một chiếc máy pha đắt tiền.

Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản hơn: cà phê có còn tươi không, độ xay đã phù hợp chưa, nước có đủ nóng không, lượng cà phê và nước có ổn định không, và quan trọng nhất, loại hạt cùng mức rang đó có thực sự phù hợp với món các bạn đang uống hay không.

Tại Vạn Lộc Coffee & Tea, đây cũng là lý do chúng tôi không xem mọi khách hàng là một công thức giống nhau.

Cà phê Vạn Lộc được tuyển chọn kỹ, rang mộc, không tẩm ướp và không pha trộn phụ gia. Với nhu cầu pha tại nhà, chúng tôi có thể tư vấn tỉ lệ phối trộn và mức độ xay dựa trên gu uống cũng như cách pha của từng khách hàng. Cà phê chỉ được xay và đóng gói khi nhận đơn nhằm hạn chế thời gian bột cà phê tiếp xúc với không khí và giữ được hương vị tươi mới tốt hơn khi đến tay các bạn.

Nếu yêu một ly phin đậm đà, VLP01 với 100% Robusta chất lượng cao mang đến body tốt, vị đậm và hậu vị mật ong, chocolate, phù hợp với đen đá hoặc sữa đá.

Nếu muốn hương vị cân bằng hơn, VLP03 phối trộn Robusta và Arabica sẽ phù hợp với các bạn thích một ly phin vẫn đủ đậm nhưng mềm hơn, thơm hơn và có chút chua thanh tự nhiên.

Còn với những ai pha espresso, latte hay cappuccino tại nhà, việc lựa chọn đúng dòng cà phê pha máy và đặc biệt là đúng độ xay sẽ giúp quá trình chiết xuất ổn định hơn, crema đẹp hơn và hương cà phê vẫn đủ rõ khi kết hợp cùng sữa.

Một ly cà phê ngon mỗi sáng không nhất thiết phải thật cầu kỳ. Đôi khi, chỉ cần cà phê đủ tươi, xay đúng cỡ, pha đúng tỉ lệ và chọn đúng gu, chiếc phin nhỏ trong căn bếp cũng có thể mang lại một ly cà phê khiến các bạn muốn ngồi lại lâu hơn vài phút.

Nếu các bạn đang tìm một gói cà phê rang mộc, nguyên chất và được xay phù hợp với cách pha của riêng mình, Vạn Lộc Coffee & Tea luôn sẵn sàng đồng hành cùng các bạn trong từng ly cà phê mỗi ngày.